KLUCZOWY WYROK SĄDU NAJWYŻSZEGO (II CSKP 89/26) NALICZANIE ODSETEK OD PROWIZJI NIE JEST MOŻLIWE I MOŻE PROWADZIĆ DO SANKCJI KREDYTU DARMOWEGO

Sąd Najwyższy wyrokiem z 8 lipca 2026 r. (sygn. akt II CSKP 89/26) wydał orzeczenie, które kwestionuje wieloletnie praktyki stosowane przez sektor bankowy. Sąd Najwyższy przesądził, że banki nie mogą naliczać odsetek od skredytowanych kosztów — w tym od prowizji, co wpisuje się w przyjęty pogląd TSUE w orzeczeniu C 744/24.

Orzeczenie to bezpośrednio wdraża zatem do polskiego porządku prawnego wnioski płynące z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (w tym wyroku w sprawie C-744/24) i otwiera drogę tysiącom konsumentów do skorzystania z tzw. sankcji kredytu darmowego (SKD).

CZEGO DOTYCZYŁA SPRAWA? KONSTRUKCJA „PROWIZJI UDAJĄCEJ KAPITAŁ”

Przez lata powszechną praktyką wielu instytucji finansowych było dopisywanie prowizji, ubezpieczeń oraz opłat przygotowawczych do całkowitej kwoty kredytu i traktowanie ich jak udostępnionego kapitału, od którego naliczano odsetki określone w umowie.

W zawisłej przed Sądem Najwyższym sprawie bank wykazał kwotę, od której naliczał odsetki, na poziomie 185 669,01 zł, podczas gdy kwota faktycznie wypłacona kredytobiorczyni wynosiła 158 747 zł. Różnica stanowiąca niemal 27 tys. zł była prowizją.

Sąd I instancji uznał powództwo konsumenta, jednak Sąd Okręgowy zmienił wyrok na korzyść banku, uznając taką praktykę za dopuszczalną. Sprawa trafiła do Sądu Najwyższego w wyniku skargi kasacyjnej.

NAJWAŻNIEJSZE WNIOSKI Z WYROKU SN (II CSKP 89/26)

Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone orzeczenie i sformułował kilka kluczowych tez:

• Zakaz naliczania odsetek od prowizji: Odsetki mogą być pobierane wyłącznie od kwoty faktycznie udostępnionej konsumentowi (kapitału), a nie od kosztów kredytu.
• Pojęcie całkowitej kwoty kredytu: Prowizja i opłaty dodatkowe należą do całkowitego kosztu kredytu i nie mogą być sztucznie włączane do całkowitej kwoty kredytu. Błędne podanie tych wartości w umowie stanowi naruszenie obowiązków informacyjnych.
• Wystarczy jedno kwalifikowane naruszenie: Konsument składający oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego (art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim) nie musi wykazywać całej listy uchybień banku. Do pozbawienia banku zysku wystarczy jedno istotne naruszenie wymogów ustawowych.
• Weryfikowalność zmian opłat i prowizji: Modyfikacje cenników i opłat w trakcie trwania umowy muszą opierać się na obiektywnych, konkretnych i weryfikowalnych przesłankach, a nie na arbitralnej decyzji kredytodawcy.

CO WYROK II CSKP 89/26 OZNACZA W PRAKTYCE DLA KREDYTOBIORCÓW?

Wyrok ma kluczowe znaczenie dla osób posiadających lub spłacających w ostatnich latach kredyty gotówkowe i konsumenckie:

• Prawo do spłaty wyłącznie czystego kapitału: Jeśli w umowie kredytowej bank naliczał odsetki od prowizji lub innych kosztów, błędnie wskazał całkowitą kwotę kredytu, kredytobiorca może złożyć oświadczenie o skorzystaniu z SKD. W efekcie spłaca jedynie kapitał, który faktycznie otrzymał — bez odsetek, prowizji i innych opłat.
• Zwrot nadpłaconych środków: W przypadku kredytów spłaconych lub będących w trakcie spłaty, w których bank pobierał nienależne koszty, konsument ma prawo żądać zwrotu całości pobranych odsetek i prowizji.

JAK SPRAWDZIĆ, CZY TWOJA UMOWA KWALIFIKUJE SIĘ DO SANKCJI KREDYTU DARMOWEGO?

Przeanalizuj swoją umowę pod kątem:

• zapisów dotyczących sposobu naliczania odsetek i wyliczenia prowizji,
• podania całkowitej kwoty kredytu oraz całkowitej kwoty do zapłaty,
• zapisów o warunkach zmiany tabeli opłat i prowizji,
• informacji o skutkach wcześniejszej spłaty lub prawie do odstąpienia od umowy.

Nie musisz być ekspertem — przeanalizujemy Twoją umowę za darmo!

Orzecznictwo Sądu Najwyższego wyraźnie wzmacnia pozycję konsumentów w sporach z bankami. Zachęcamy do weryfikacji swoich umów kredytowych. Nasza Kancelaria od lat z sukcesami prowadzi sprawy z zakresu Sankcji Kredytu Darmowego.

Skontaktuj się z nami i prześlij swoją umowę do bezpłatnej, niezobowiązującej analizy prawnej.